KOAH ve Solunum Desteği
KOAH nedir, nasıl ilerler ve hangi aşamada evde ventilasyon veya oksijen tedavisi gündeme gelir?
KOAH nedir?
KOAH, hava yollarında kalıcı daralma ve akciğer dokusunda hasarla seyreden, ilerleyici bir hastalıktır. En sık nedeni sigara içimidir; ayrıca biyokütle yakıtı dumanı, mesleki toz ve kimyasal maruziyeti de rol oynar.
Hastalığın temel sorunu, nefes vermenin zorlaşmasıdır. Akciğerlerde hava hapsolur, göğüs kafesi şişer ve solunum kasları giderek daha çok çalışmak zorunda kalır.
Belirtiler
- Yıllardır süren, özellikle sabahları belirgin öksürük
- Balgam çıkarma
- Önce eforla, zamanla istirahatte de nefes darlığı
- Hırıltılı solunum
- Göğüste sıkışma hissi
- Sık tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları
- İleri evrede kilo kaybı ve kas güçsüzlüğü
Ventilasyon mu, oksijen mi?
Bu ikisi farklı sorunları çözer ve sıklıkla karıştırılır:
- Uzun süreli oksijen tedavisi, kandaki oksijen düzeyi kalıcı olarak düşük olan hastalarda kullanılır. Amaç oksijeni yükseltmektir.
- Non-invaziv ventilasyon, kanda karbondioksit biriken hastalarda kullanılır. Amaç havalandırmayı artırıp karbondioksiti attırmaktır.
Bazı hastalarda her ikisi birlikte gerekir. Hangisinin uygun olduğu kan gazı ölçümü ve hekim değerlendirmesiyle belirlenir. Özellikle KOAH hastalarında oksijenin hekim önerisi dışında yüksek akışta kullanılması karbondioksit birikimini artırabilir; bu nedenle reçete edilen akış hızına uyulması hayati önemdedir.
Günlük yaşamda öneriler
- Sigarayı bırakın hastalığın ilerleme hızını yavaşlatan en etkili adımdır
- Aşılarınızı yaptırın grip ve zatürre aşıları alevlenmeleri azaltır
- Solunum egzersizleri büzük dudak solunumu nefes darlığını hafifletir
- Düzenli hareket pulmoner rehabilitasyon programları dayanıklılığı artırır
- İlaçları düzenli kullanın inhaler tekniğinizi hekiminize kontrol ettirin
- Alevlenme işaretlerini tanıyın balgam renginde değişim ve artan nefes darlığında hemen başvurun
Sıkça sorulan sorular
KOAH ile astım aynı şey mi?
Hayır. Astımda hava yolu daralması genellikle geri dönüşlüdür ve ataklar hâlinde gelir. KOAH’ta ise daralma kalıcıdır ve zamanla ilerler. İki hastalık bazı kişilerde bir arada bulunabilir.
KOAH’ta uyku apnesi de olur mu?
Evet. İkisinin bir arada bulunmasına örtüşme (overlap) sendromu denir. Bu durumda gece oksijen düşüşleri daha derin olur ve genellikle BiLevel tipi cihazlarla tedavi gerekir.
Hangi cihazın size uygun olduğundan emin değil misiniz?
20 yılı aşkın tecrübemizle doğru cihaz ve maske seçiminde size yol gösterelim.